O&W
Onderwijs & Wetenschap
Nieuwsbrief
Het laatste nieuws over onderzoek van het primair- en voortgezet onderwijs in Nederland elke week in uw mail.
Voortgezet Onderwijs
Wat Gert Biesta vergat: de leraar als subject in de klas
De invloedrijke onderwijsfilosoof Gert Biesta ontwikkelde het begrip subjectificatie om te beschrijven hoe onderwijs leerlingen moet aanmoedigen zichzelf te zijn in een wereld vol anderen. Maar in zijn uitwerking bleef opvallend onduidelijk hoe leraren daar in de dagelijkse praktijk concreet bij betrokken zijn. Onderzoekers uit Utrecht vullen die lacune nu in.
Lees verder →
Voortgezet Onderwijs
Kleine ingreep in onderwijs, grote gevolgen voor economie
Een beperkte verbetering van de effectiviteit van onderwijs kan op lange termijn een aanzienlijk verschil maken voor de economische groei van een land. Dat blijkt uit een nieuw conceptueel macro-economisch model van wiskundige Ferdinand Verhulst van de Universiteit Utrecht.
Primair Onderwijs
Wat DNA ons vertelt over pestgedrag en vriendschappen op school
Waarom wordt het ene kind gepest en het andere niet? En waarom heeft het ene kind moeite om aansluiting te vinden, terwijl het andere moeiteloos deel uitmaakt van een vriendengroep? Volgens Radboud-onderzoeker Fenja Schlag spelen genetische factoren daarbij een rol, naast de omgeving.
Primair Onderwijs
Leerkrachten leggen oorzaak van storend gedrag vooral bij leerling zelf
Basisschoolleerkrachten die storend gedrag van leerlingen beschrijven, doen dat meestal vanuit hun eigen perspectief en leggen de verantwoordelijkheid voor verandering vooral bij de leerling zelf. Andere invalshoeken, zoals de rol van de leer-onderwijsomgeving, de thuissituatie of het sociale netwerk, krijgen minder aandacht.
Primair Onderwijs
Leerlingen in de leidersrol kunnen pesten versterken of juist tegengaan
Wie in een klas populair is, bepaalt vaak ook wat normaal is. Wordt pesten aangemoedigd of juist afgeremd? Tijdens haar promotieverdediging aan de Rijksuniversiteit Groningen liet Zhe Dong zien dat leerlingen met een leidersrol een doorslaggevende invloed hebben op de dynamiek rond pesten.
Primair Onderwijs
Sociaal netwerk van migrantenkinderen hangt samen met score op eindtoets en schooladvies
Kinderen van migranten met een sociaal netwerk waarin relatief veel mensen van dezelfde herkomst voorkomen, behalen gemiddeld lagere scores op het taalonderdeel van de eindtoets in groep 8. Via de taalvaardigheid werkt dit vervolgens door in het schooladvies voor het voortgezet onderwijs.
Voortgezet Onderwijs
Nederlandse inductie voor startende docent geeft veel vrijheid, maar weinig kwaliteitsborging
Nederland laat de begeleiding van startende leraren grotendeels over aan afzonderlijke schoolbesturen. Dat biedt ruimte voor maatwerk, maar leidt ook tot grote verschillen tussen scholen en tot een gebrek aan duidelijke ontwikkelstandaarden in de eerste beroepsjaren.
Primair Onderwijs
Nu Friesland inzet op verplicht Fries laat nieuw onderzoek zien wat goed werkt in de klas
De Provinciale Staten van Fryslân hebben besloten dat het Fries vanaf komend schooljaar weer verplicht en actief gebruikt moet worden op alle basisscholen en in het voortgezet onderwijs. Die politieke keuze valt samen met onderzoek dat deze week verscheen van Eabele Tjepkema van NHL Stenden Hogeschool, waaruit blijkt dat vooral de manier waarop Fries in de klas wordt ingezet bepaalt wat leerlingen ervan leren.
Primair Onderwijs
Populaire leerlingen bepalen welk gedrag zich in de klas verspreidt
Populaire leerlingen in de klas hebben meer invloed op het gedrag van hun klasgenoten dan je zou denken. Nieuw promotieonderzoek van Andrea Gradassi aan de Universiteit van Amsterdam laat zien hoe sociale netwerken bepalen wie de toon zet en hoe scholen die kennis kunnen benutten.
Voortgezet Onderwijs
Na het schooladvies volgt een tweede selectie: hogere milieus kiezen vaker voor gymnasia
Leerlingen uit hogere sociale milieus kiezen minder vaak voor scholen die uitsluitend vmbo aanbieden. Zij kiezen vaker voor gymnasia en bij een vmbo-advies kiezen ze vaker voor brede brugklassen dan leeftijdgenoten uit lagere milieus.
Primair Onderwijs
Prestatieverschillen op de basisschool zijn hardnekkig, maar niet onveranderlijk
Leerlingen die in groep 3 relatief hoog of laag scoren op lezen, spelling of rekenen, behouden die positie in grote mate tot en met groep 8. Prestatieverschillen naar ouderlijk opleidingsniveau en geslacht zijn al vroeg zichtbaar en nemen tijdens de basisschool deels verder toe, laat Maastrichts onderzoek zien.
Voortgezet Onderwijs
Liefdevolle leraar-leerlingrelatie niet voor ieder kind vanzelfsprekend
Kinderen hebben baat bij een liefdevolle, veilige relatie met hun leraar. Juist leerlingen die opgroeien met een lagere sociaaleconomishce status of een niet-westerse achtergrond, profiteren daar het meest van. Toch laat een nieuwe studie van de Universiteit Utrecht zien dat deze leerlingen gemiddeld minder warme relaties met hun leraar ervaren.
Voortgezet Onderwijs
Dagboeken van beginnende docenten tonen kwetsbare balans tussen vertrouwen en twijfel
Startende docenten in het voortgezet onderwijs verschillen sterk in hoe zij zichzelf als leraar waarderen, blijkt uit een analyse van Nederlandse dagboeken van 91 beginnende docenten. Iets meer dan de helft heeft een uitgesproken positief zelfbeeld, terwijl bijna de helft een gematigde of lage zelfwaardering rapporteert.
Voortgezet Onderwijs
Leren is complex systeem in het brein, AI biedt nieuwe kansen voor beter onderwijs
Het preciezer afstemmen van onderwijs op individuele leerlingen wordt volgens onderzoekers van onder andere de EUR en de VU en verschillende Chinese en Britse universiteiten mogelijk doordat kunstmatige intelligentie en complexe-systeemtheorie de kijk op leren veranderen.
Primair Onderwijs
Langdurige en goed ingebedde interventies versterken motivatie voor STEM
Langdurige en pedagogisch goed geïntegreerde interventies kunnen de motivatie van jongeren voor wetenschap, technologie, engineering en wiskunde vergroten.
Primair Onderwijs
Pesten op school schaadt prestaties en welzijn van alle leerlingen, blijkt uit grootschalig OESO-onderzoek
Een op de vijf vijftienjarigen in de OESO-landen geeft aan minstens enkele keren per maand te worden gepest. Dat blijkt uit een nieuwe analyse van internationale leerlingonderzoeken.
Missie Onderwijs & Wetenschap
Onderwijs & Wetenschap brengt actueel onderwijsonderzoek samen met de praktijk van alledag. Het platform biedt docenten, schoolleiders, ouders en leerlingen nieuwe inzichten om het onderwijs beter te begrijpen en te verbeteren. Door wetenschappelijke kennis toegankelijk en toepasbaar te maken. .